LABORATORIUM IMMUNOGENETYKI UCML

LABORATORIUM IMMUNOGENETYKI UCML

Centralny Szpital Kliniczny

Laboratorium Immunogenetyki UCML jest Medycznym Laboratorium Diagnostycznym wpisanym w ewidencji MLD prowadzonej przez Krajową Radę Diagnostów Laboratoryjnych pod numerem: 4119.
Laboratorium posiada pozwolenie Ministra Zdrowia na testowanie komórek, tkanek i narządów, w tym testowanie próbek do badań w zakresie szerokiej diagnostyki transplantacyjnej wymienionej w treści poniższego pozwolenia.
Laboratorium Immunogenetyki UCML wykonuje badania obejmujące m.in. diagnostykę chorób związanych z układem HLA, ocenę immunizacji, badanie chimeryzmu potransplantacyjnego oraz ddcfDNA.
W strukturach Laboratorium znajduje się również Ośrodek Poszukująco – Dobierający (OPD) zajmujący się poszukiwaniem i doborem dawców krwiotwórczych komórek macierzystych.
 
Tabela nr 1. Lista badań wykonywanych w Laboratorium Immunogenetyki UCML.
Lp. Nazwa badania Kierunek diagnostyczny Metoda i zakres badania Tryb badania Przybliżony czas oczekiwania na wynik (liczba dni)
A Typowanie HLA Biorcy oraz spokrewnionych dawców szpiku lub żywych dawców wątroby lub nerki; metoda PCR-SSO, Real Time PCR, NGS:
A.1. Typowanie wstępne biorcy zakwalifikowanego do przeszczepienia (HLA) (HLA-A,B,C,DR,DQ, i/lub DP) SSO  locus DPB1* obligatoryjnie dla biorców nerek Pacjent zakwalifikowany do przeszczepienia komórek krwiotwórczych lub narządu PCR-SSO rutynowe do 14 dni roboczych
A.2. Typowanie wstępne dawcy rodzinnego (HLA) (HLA-A,B,DR) Rodzice, rodzeństwo pacjenta zakwalifikowanego do przeszczepienia PCR-SSO rutynowe do 14 dni roboczych
A.3. Typowanie weryfikujące (potwierdzające) biorcy  rodzinnego krwiotwórczych komórek macierzystych (HLA) (HLA-A,B,C,DR,DQ) Badanie wymagane po badaniu wstępnym PCR-SSO rutynowe do 14 dni roboczych
A.4. Typowanie weryfikujące (potwierdzające) dawcę rodzinnego krwiotwórczych komórek macierzystych (HLA) (HLA-A,B,C,DR,DQ) Badanie wymagane po badaniu wstępnym PCR-SSO rutynowe do 14 dni roboczych
B Diagnostyka chorób związanych z układem HLA; metoda PCR-SSP, PCR-SSO, rSSO XR, NGS:
B.1. Badanie na obecność antygenu HLA-B*27 ZZSK – zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa; reaktywne zapalenie stawów, zapalenie błony naczyniowej oka, artropatia łuszczycowa nawracające zapalenia tęczówki PCR-rSSO XR rutynowe do 14 dni roboczych
B.2. Badanie na obecność antygenów DQ2/DQ8 – Celiakia Diagnostyka celiakii PCR-rSSO XR rutynowe do 14 dni roboczych
B.3. Badanie na obecność antygenu HLA-DRB1*15 Diagnostyka narkolepsji, nadwrażliwość na cyklosporynę, karbamazepinę – w anemii aplastycznej PCR-rSSO XR, rutynowe do 14 dni roboczych
B.4. Badanie na obecność antygenu HLA-A*02:01 Kwalifikacja do immunoterapii w czerniaku oka PCR-rSSO XR rutynowe do 14 dni roboczych
C Typowanie antygenów zgodności tkankowej HLA na poziomie niskiej/pośredniej rozdzielczości; metoda PCR-SSO, Real Time PCR:
C.1. Typowanie locus HLA-A* Typowanie antygenów zgodności tkankowej PCR-SSO rutynowe do 14 dni roboczych
C.2. Typowanie locus HLA-B* Typowanie antygenów zgodności tkankowej PCR-SSO rutynowe do 14 dni roboczych
C.3. Typowanie locus HLA-C* Typowanie antygenów zgodności tkankowej PCR-SSO rutynowe do 14 dni roboczych
C.4. Typowanie locus HLA-DRB1* Typowanie antygenów zgodności tkankowej PCR-SSO rutynowe do 14 dni roboczych
C.5. Typowanie loci HLA-A*,B*,DRB1* Typowanie antygenów zgodności tkankowej PCR-SSO rutynowe do 14 dni roboczych
C.6. Typowanie loci HLA-A*,B*,C,*DRB1*DQA1*DQB1*,DPB1*,DPA1*,DR3/4/5 (11 loci) Typowanie antygenów zgodności tkankowej Real Time PCR rutynowe do 14 dni roboczych
C.9. Typowanie loci HLA-A*,B*,C* (do doboru płytek) Dobór dawcy płytek krwi PCR-SSO rutynowe do 14 dni roboczych
C.10. Typowanie loci HLA-A*,B*,C*,DRB1*, DQB1*(5 loci) Typowanie antygenów zgodności tkankowej PCR-SSO rutynowe do 14 dni roboczych
D Typowanie antygenów zgodności tkankowej HLA na poziomie wysokiej rozdzielczości:
D.1. Typowanie locus HLA-A* Typowanie Biorcy – poszukiwanie i dobór dawcy niespokrewnionego, haploidentycznego PCR-rSSO XR rutynowe do 14 dni roboczych
D.2. Typowanie locus HLA-B* Typowanie Biorcy – poszukiwanie i dobór dawcy niespokrewnionego, haploidentycznego PCR-rSSO XR rutynowe do 14 dni roboczych
D.3. Typowanie locus HLA-C* Typowanie Biorcy – poszukiwanie i dobór dawcy niespokrewnionego, haploidentycznego PCR-rSSO XR rutynowe do 14 dni roboczych
D.4. Typowanie locus HLA-DRB1* typowania Biorcy – poszukiwanie i dobór dawcy niespokrewnionego/ haploidentycznego PCR-rSSO XR rutynowe do 14 dni roboczych
C.5. Typowanie locus HLA-DQB1* Typowanie antygenów zgodności tkankowej PCR-SSO rutynowe do 14 dni roboczych
C.6. Typowanie locus HLA-DPB1* Typowanie antygenów zgodności tkankowej PCR-SSO rutynowe do 14 dni roboczych
D.5. Typowanie loci HLA-A*, B*, C*, DRB1*, DQB1*, DPB1* (6 loci NGS) Typowanie Biorcy – poszukiwanie i dobór dawcy niespokrewnionego, haploidentycznego NGS rutynowe do 14 dni roboczych
D.6. Typowanie loci HLA-A*, B*, C*, DRB1*, DQB1*, DQA1*, DPB1*, DPBA1*, DRB3*, DRB4*, DRB5* (11 loci NGS) Typowanie Biorcy – poszukiwanie i dobór dawcy niespokrewnionego, haploidentycznego NGS rutynowe do 14 dni roboczych
E Badanie alloprzeciwciał anty – HLA:
E.1. Badanie na obecność przeciwciał anty-HLA –(screen) Ocena immunizacji pacjenta testy fazy stałej: bead array – Luminex rutynowe do 10 dni roboczych
E.2. Badanie swoistości przeciwciał anty- HLA klasy I (Luminex) Ocena immunizacji, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) testy fazy stałej: bead array – Luminex rutynowe do 10 dni roboczych
E.3. Badanie swoistości przeciwciał anty- HLA klasy II (Luminex) Ocena immunizacji, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) testy fazy stałej: bead array – Luminex rutynowe do 10 dni roboczych
E.4. Oznaczenie obecności preformowanych przeciwciał lifocytotoksycznych (%PRA) Ocena lityczności w zakresie od 0 do 100% serologiczna (test limfocytotoksyczny zależny od dopełniacza) rutynowe  do 45 dni roboczych
E.5. Ocena lityczności przeciwciał anty-HLA klasy I (C1q) Ocena immunizacji i lityczności, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) testy fazy stałej: bead array – Luminex rutynowe do 21 dni roboczych
E.6. Ocena lityczności przeciwciał anty-HLA klasy II (C1q) Ocena immunizacji oraz lityczności, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) testy fazy stałej: bead array – Luminex rutynowe do 21 dni roboczych
E.7. Badanie swoistości przeciwciał anty-HLA klasy I w surowicy rozcieńczonej (1:16) Ocena immunizacji oraz lityczności, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) testy fazy stałej: bead array – Luminex rutynowe do 14 dni roboczych
E.8. Badanie swoistości przeciwciał anty-HLA klasy II w surowicy rozcieńczonej (1:16) Ocena immunizacji oraz lityczności, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) testy fazy stałej: bead array – Luminex rutynowe Do 14 dni roboczych
E.9. Badanie swoistości przeciwciał anty-HLA klasy I – panel rozszerzony (ExPlex) Ocena immunizacji oraz lityczności, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) testy fazy stałej: bead array – Luminex rutynowe Do 14 dni roboczych
E.10. Badanie swoistości przeciwciał anty-HLA klasy II – panel rozszerzony (ExPlex) Ocena immunizacji oraz lityczności, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) testy fazy stałej: bead array – Luminex rutynowe Do 14 dni roboczych
F Próba krzyżowa
F.1. Próba krzyżowa (CM-CDC): metoda serologiczna Przeszczepienie od dawcy żywego. limfocyty dawcy/ surowica biorcy test limfocytotoksyczny zależny od dopełniacza (CM-CDC) metoda serologiczna cito 24 godziny
F.2. Próba krzyżowa (FCXM): metoda cytometryczna Przeszczepienie od dawcy żywego. limfocyty dawcy/ surowica biorcy cytometria przepływowa (FCXM) cito 24 godziny
G Ocena Chimeryzmu Potransplantacyjnego:
G.1. Ocena pierwszego chimeryzmu potransplantacyjnego (STR)(krew, szpik). Ocena ryzyka wystąpienia GvHD 28 dni po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych, monitorowanie remisji PCR-STR (analiza krótkich fragmentów DNA) rutynowe cito do 7 dni roboczych do 3 dni roboczych
G.2. Ocena kolejnego chimeryzmu potransplantacyjnego (STR)(krew, szpik, CD3+). Ocena ryzyka wystąpienia GvHD 28 dni po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych, monitorowanie remisji PCR-STR (analiza krótkich fragmentów DNA) rutynowe cito do 7 dni roboczych do 3 dni roboczych
G.3. NGS-Ocena pierwszego chimeryzmu potransplantacyjnego (krew, szpik). Ocena ryzyka wystąpienia GvHD 28 dni po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych, monitorowanie remisji NGS rutynowe do 14 dni roboczych
G.4. NGS-Ocena kolejnego chimeryzmu potransplantacyjnego (krew, szpik). Ocena ryzyka wystąpienia GvHD 28 dni po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych, monitorowanie remisji NGS rutynowe do 14 dni roboczych
H Badania Inne:
H.1. Ocena wolnokrążącego DNA (cfDNA) Monitorowanie przeszczepów narządów litych NGS rutynowe do 28 dni roboczych
H.2. Genotypowanie KIR Ocena haplotypu KIR w doborze dawcy krwiotwórczych komórek macierzystych oraz w immunologii niepłodności PCR-SSO rutynowe Do 28 dni roboczych
I Próba krzyżowa ze zmarłym DAWCĄ
I.1. Próba krzyżowa serologiczna CM-CDC do doboru biorca – zmarły dawca w celu przeszczepienia narządu Przeszczepienie od dawcy zmarłego. limfocyty dawcy/ surowica biorcy test limfocytotoksyczny zależny od dopełniacza (CM-CDC) metoda serologiczna cito 12 godzin

Personel Laboratorium podnosi swoje kwalifikacje poprzez odbywanie szkoleń, w tym szkoleń specjalizacyjnych, udział w konferencjach krajowych i międzynarodowych, na których zgłasza streszczenia naukowe.
Kierownik Laboratorium posiada zalecany przez WMDA (The World Marrow Donor Association) certyfikat „Search strategy and source slelection for HSCT – Advanced”, który podnosi jakość ośrodka poszukująco – dobierającego dawców komórek krwiotwórczych.
Każdego roku Laboratorium bierze udział w międzynarodowych kontrolach zewnątrzlaboratoryjnych, otrzymując certyfikaty potwierdzające wysoki standard wykonywanych usług.
Jesteśmy jednym z nielicznych Laboratoriów zgodności tkankowych w Polsce, które obejmuje diagnostykę przed- i potransplantacyjną z zakresu przeszczepianych narządów oraz komórek krwiotwórczych wykorzystując przy tym szeroki wachlarz nowoczesnych metod immunogenetycznych. W roku 2025 wprowadziliśmy w ramach rutynowej diagnostyki badanie chimeryzmu potransplantacyjnego wykonywane metodą NGS jak również ocenę wolnokrążącego DNA pochodzącego od dawcy narządu.
Laboratorium Immunogenetyki UCML w skali całego kraju realizuje najwięcej typowań dawcy zmarłego w celu przeszczepienia narządu.

dr n. med. Marcelina Grabowska
Kierownik Laboratorium Immunogenetyki UCML
specjalista laboratoryjnej immunologii medycznej

mgr Agnieszka Jałbrzykowska
Z-ca Kierownika
specjalista laboratoryjnej diagnostyki medycznej

Asystenci

mgr Dominika Moskalik Kierat
st. asystent, osoba odpowiedzialna za jakość w Laboratorium Immunogenetyki UCML, specjalista laboratoryjnej immunologii medycznej

mgr Iwona Sobierajska
st. asystent, osoba odpowiedzialna za diagnostykę transplantacyjną narządową, specjalista laboratoryjnej immunologii medycznej

mgr Martyna Brzoza
st. asystent, osoba odpowiedzialna za diagnostykę transplantacyjną krwiotwórczych komórek macierzystych, specjalista laboratoryjnej immunologii medycznej

mgr Joanna Wojtczak
st. asystent

mgr Agata Balińska
asystent

mgr Aleksandra Dołęga
asystent

mgr Aleksandra Konieczna
asystent

mgr Michał Rudek
asystent

mgr Aleksandra Marciniak
asystent

mgr Anna Wasilewska
asystent

mgr Karolina Postek
asystent

mgr Mateusz Mrozowski
asystent

mgr Małgorzta Siembor
asystent

mgr Wiktoria Wypych
asystent

mgr Natasza Olszowska-Zaremba
asystent

mgr Weronika Zarychta-Wiśniewska
asystent

Przewijanie do góry