LABORATORIUM IMMUNOGENETYKI UCML
Centralny Szpital Kliniczny
Zakres działalności
Laboratorium posiada pozwolenie Ministra Zdrowia na testowanie komórek, tkanek i narządów, w tym testowanie próbek do badań w zakresie szerokiej diagnostyki transplantacyjnej wymienionej w treści poniższego pozwolenia.
Laboratorium Immunogenetyki UCML wykonuje badania obejmujące m.in. diagnostykę chorób związanych z układem HLA, ocenę immunizacji, badanie chimeryzmu potransplantacyjnego oraz ddcfDNA.
W strukturach Laboratorium znajduje się również Ośrodek Poszukująco – Dobierający (OPD) zajmujący się poszukiwaniem i doborem dawców krwiotwórczych komórek macierzystych.
Wykonywane badania
| Tabela nr 1. Lista badań wykonywanych w Laboratorium Immunogenetyki UCML. | |||||
| Lp. | Nazwa badania | Kierunek diagnostyczny | Metoda i zakres badania | Tryb badania | Przybliżony czas oczekiwania na wynik (liczba dni) |
| A | Typowanie HLA Biorcy oraz spokrewnionych dawców szpiku lub żywych dawców wątroby lub nerki; metoda PCR-SSO, Real Time PCR, NGS: | ||||
| A.1. | Typowanie wstępne biorcy zakwalifikowanego do przeszczepienia (HLA) (HLA-A,B,C,DR,DQ, i/lub DP) SSO locus DPB1* obligatoryjnie dla biorców nerek | Pacjent zakwalifikowany do przeszczepienia komórek krwiotwórczych lub narządu | PCR-SSO | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| A.2. | Typowanie wstępne dawcy rodzinnego (HLA) (HLA-A,B,DR) | Rodzice, rodzeństwo pacjenta zakwalifikowanego do przeszczepienia | PCR-SSO | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| A.3. | Typowanie weryfikujące (potwierdzające) biorcy rodzinnego krwiotwórczych komórek macierzystych (HLA) (HLA-A,B,C,DR,DQ) | Badanie wymagane po badaniu wstępnym | PCR-SSO | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| A.4. | Typowanie weryfikujące (potwierdzające) dawcę rodzinnego krwiotwórczych komórek macierzystych (HLA) (HLA-A,B,C,DR,DQ) | Badanie wymagane po badaniu wstępnym | PCR-SSO | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| B | Diagnostyka chorób związanych z układem HLA; metoda PCR-SSP, PCR-SSO, rSSO XR, NGS: | ||||
| B.1. | Badanie na obecność antygenu HLA-B*27 | ZZSK – zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa; reaktywne zapalenie stawów, zapalenie błony naczyniowej oka, artropatia łuszczycowa nawracające zapalenia tęczówki | PCR-rSSO XR | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| B.2. | Badanie na obecność antygenów DQ2/DQ8 – Celiakia | Diagnostyka celiakii | PCR-rSSO XR | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| B.3. | Badanie na obecność antygenu HLA-DRB1*15 | Diagnostyka narkolepsji, nadwrażliwość na cyklosporynę, karbamazepinę – w anemii aplastycznej | PCR-rSSO XR, | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| B.4. | Badanie na obecność antygenu HLA-A*02:01 | Kwalifikacja do immunoterapii w czerniaku oka | PCR-rSSO XR | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| C | Typowanie antygenów zgodności tkankowej HLA na poziomie niskiej/pośredniej rozdzielczości; metoda PCR-SSO, Real Time PCR: | ||||
| C.1. | Typowanie locus HLA-A* | Typowanie antygenów zgodności tkankowej | PCR-SSO | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| C.2. | Typowanie locus HLA-B* | Typowanie antygenów zgodności tkankowej | PCR-SSO | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| C.3. | Typowanie locus HLA-C* | Typowanie antygenów zgodności tkankowej | PCR-SSO | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| C.4. | Typowanie locus HLA-DRB1* | Typowanie antygenów zgodności tkankowej | PCR-SSO | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| C.5. | Typowanie loci HLA-A*,B*,DRB1* | Typowanie antygenów zgodności tkankowej | PCR-SSO | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| C.6. | Typowanie loci HLA-A*,B*,C,*DRB1*DQA1*DQB1*,DPB1*,DPA1*,DR3/4/5 (11 loci) | Typowanie antygenów zgodności tkankowej | Real Time PCR | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| C.9. | Typowanie loci HLA-A*,B*,C* (do doboru płytek) | Dobór dawcy płytek krwi | PCR-SSO | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| C.10. | Typowanie loci HLA-A*,B*,C*,DRB1*, DQB1*(5 loci) | Typowanie antygenów zgodności tkankowej | PCR-SSO | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| D | Typowanie antygenów zgodności tkankowej HLA na poziomie wysokiej rozdzielczości: | ||||
| D.1. | Typowanie locus HLA-A* | Typowanie Biorcy – poszukiwanie i dobór dawcy niespokrewnionego, haploidentycznego | PCR-rSSO XR | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| D.2. | Typowanie locus HLA-B* | Typowanie Biorcy – poszukiwanie i dobór dawcy niespokrewnionego, haploidentycznego | PCR-rSSO XR | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| D.3. | Typowanie locus HLA-C* | Typowanie Biorcy – poszukiwanie i dobór dawcy niespokrewnionego, haploidentycznego | PCR-rSSO XR | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| D.4. | Typowanie locus HLA-DRB1* | typowania Biorcy – poszukiwanie i dobór dawcy niespokrewnionego/ haploidentycznego | PCR-rSSO XR | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| C.5. | Typowanie locus HLA-DQB1* | Typowanie antygenów zgodności tkankowej | PCR-SSO | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| C.6. | Typowanie locus HLA-DPB1* | Typowanie antygenów zgodności tkankowej | PCR-SSO | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| D.5. | Typowanie loci HLA-A*, B*, C*, DRB1*, DQB1*, DPB1* (6 loci NGS) | Typowanie Biorcy – poszukiwanie i dobór dawcy niespokrewnionego, haploidentycznego | NGS | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| D.6. | Typowanie loci HLA-A*, B*, C*, DRB1*, DQB1*, DQA1*, DPB1*, DPBA1*, DRB3*, DRB4*, DRB5* (11 loci NGS) | Typowanie Biorcy – poszukiwanie i dobór dawcy niespokrewnionego, haploidentycznego | NGS | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| E | Badanie alloprzeciwciał anty – HLA: | ||||
| E.1. | Badanie na obecność przeciwciał anty-HLA –(screen) | Ocena immunizacji pacjenta | testy fazy stałej: bead array – Luminex | rutynowe | do 10 dni roboczych |
| E.2. | Badanie swoistości przeciwciał anty- HLA klasy I (Luminex) | Ocena immunizacji, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) | testy fazy stałej: bead array – Luminex | rutynowe | do 10 dni roboczych |
| E.3. | Badanie swoistości przeciwciał anty- HLA klasy II (Luminex) | Ocena immunizacji, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) | testy fazy stałej: bead array – Luminex | rutynowe | do 10 dni roboczych |
| E.4. | Oznaczenie obecności preformowanych przeciwciał lifocytotoksycznych (%PRA) | Ocena lityczności w zakresie od 0 do 100% | serologiczna (test limfocytotoksyczny zależny od dopełniacza) | rutynowe | do 45 dni roboczych |
| E.5. | Ocena lityczności przeciwciał anty-HLA klasy I (C1q) | Ocena immunizacji i lityczności, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) | testy fazy stałej: bead array – Luminex | rutynowe | do 21 dni roboczych |
| E.6. | Ocena lityczności przeciwciał anty-HLA klasy II (C1q) | Ocena immunizacji oraz lityczności, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) | testy fazy stałej: bead array – Luminex | rutynowe | do 21 dni roboczych |
| E.7. | Badanie swoistości przeciwciał anty-HLA klasy I w surowicy rozcieńczonej (1:16) | Ocena immunizacji oraz lityczności, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) | testy fazy stałej: bead array – Luminex | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| E.8. | Badanie swoistości przeciwciał anty-HLA klasy II w surowicy rozcieńczonej (1:16) | Ocena immunizacji oraz lityczności, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) | testy fazy stałej: bead array – Luminex | rutynowe | Do 14 dni roboczych |
| E.9. | Badanie swoistości przeciwciał anty-HLA klasy I – panel rozszerzony (ExPlex) | Ocena immunizacji oraz lityczności, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) | testy fazy stałej: bead array – Luminex | rutynowe | Do 14 dni roboczych |
| E.10. | Badanie swoistości przeciwciał anty-HLA klasy II – panel rozszerzony (ExPlex) | Ocena immunizacji oraz lityczności, oznaczenie DSA (ang. donor specific antibodies – DSA) | testy fazy stałej: bead array – Luminex | rutynowe | Do 14 dni roboczych |
| F | Próba krzyżowa | ||||
| F.1. | Próba krzyżowa (CM-CDC): metoda serologiczna | Przeszczepienie od dawcy żywego. limfocyty dawcy/ surowica biorcy | test limfocytotoksyczny zależny od dopełniacza (CM-CDC) metoda serologiczna | cito | 24 godziny |
| F.2. | Próba krzyżowa (FCXM): metoda cytometryczna | Przeszczepienie od dawcy żywego. limfocyty dawcy/ surowica biorcy | cytometria przepływowa (FCXM) | cito | 24 godziny |
| G | Ocena Chimeryzmu Potransplantacyjnego: | ||||
| G.1. | Ocena pierwszego chimeryzmu potransplantacyjnego (STR)(krew, szpik). | Ocena ryzyka wystąpienia GvHD 28 dni po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych, monitorowanie remisji | PCR-STR (analiza krótkich fragmentów DNA) | rutynowe cito | do 7 dni roboczych do 3 dni roboczych |
| G.2. | Ocena kolejnego chimeryzmu potransplantacyjnego (STR)(krew, szpik, CD3+). | Ocena ryzyka wystąpienia GvHD 28 dni po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych, monitorowanie remisji | PCR-STR (analiza krótkich fragmentów DNA) | rutynowe cito | do 7 dni roboczych do 3 dni roboczych |
| G.3. | NGS-Ocena pierwszego chimeryzmu potransplantacyjnego (krew, szpik). | Ocena ryzyka wystąpienia GvHD 28 dni po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych, monitorowanie remisji | NGS | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| G.4. | NGS-Ocena kolejnego chimeryzmu potransplantacyjnego (krew, szpik). | Ocena ryzyka wystąpienia GvHD 28 dni po przeszczepieniu komórek krwiotwórczych, monitorowanie remisji | NGS | rutynowe | do 14 dni roboczych |
| H | Badania Inne: | ||||
| H.1. | Ocena wolnokrążącego DNA (cfDNA) | Monitorowanie przeszczepów narządów litych | NGS | rutynowe | do 28 dni roboczych |
| H.2. | Genotypowanie KIR | Ocena haplotypu KIR w doborze dawcy krwiotwórczych komórek macierzystych oraz w immunologii niepłodności | PCR-SSO | rutynowe | Do 28 dni roboczych |
| I | Próba krzyżowa ze zmarłym DAWCĄ | ||||
| I.1. | Próba krzyżowa serologiczna CM-CDC do doboru biorca – zmarły dawca w celu przeszczepienia narządu | Przeszczepienie od dawcy zmarłego. limfocyty dawcy/ surowica biorcy | test limfocytotoksyczny zależny od dopełniacza (CM-CDC) metoda serologiczna | cito | 12 godzin |
Główne osiągnięcia
Personel Laboratorium podnosi swoje kwalifikacje poprzez odbywanie szkoleń, w tym szkoleń specjalizacyjnych, udział w konferencjach krajowych i międzynarodowych, na których zgłasza streszczenia naukowe.
Kierownik Laboratorium posiada zalecany przez WMDA (The World Marrow Donor Association) certyfikat „Search strategy and source slelection for HSCT – Advanced”, który podnosi jakość ośrodka poszukująco – dobierającego dawców komórek krwiotwórczych.
Każdego roku Laboratorium bierze udział w międzynarodowych kontrolach zewnątrzlaboratoryjnych, otrzymując certyfikaty potwierdzające wysoki standard wykonywanych usług.
Jesteśmy jednym z nielicznych Laboratoriów zgodności tkankowych w Polsce, które obejmuje diagnostykę przed- i potransplantacyjną z zakresu przeszczepianych narządów oraz komórek krwiotwórczych wykorzystując przy tym szeroki wachlarz nowoczesnych metod immunogenetycznych. W roku 2025 wprowadziliśmy w ramach rutynowej diagnostyki badanie chimeryzmu potransplantacyjnego wykonywane metodą NGS jak również ocenę wolnokrążącego DNA pochodzącego od dawcy narządu.
Laboratorium Immunogenetyki UCML w skali całego kraju realizuje najwięcej typowań dawcy zmarłego w celu przeszczepienia narządu.
Zespół
dr n. med. Marcelina Grabowska
Kierownik Laboratorium Immunogenetyki UCML
specjalista laboratoryjnej immunologii medycznej
mgr Agnieszka Jałbrzykowska
Z-ca Kierownika
specjalista laboratoryjnej diagnostyki medycznej
Asystenci
mgr Dominika Moskalik Kierat
st. asystent, osoba odpowiedzialna za jakość w Laboratorium Immunogenetyki UCML, specjalista laboratoryjnej immunologii medycznej
mgr Iwona Sobierajska
st. asystent, osoba odpowiedzialna za diagnostykę transplantacyjną narządową, specjalista laboratoryjnej immunologii medycznej
mgr Martyna Brzoza
st. asystent, osoba odpowiedzialna za diagnostykę transplantacyjną krwiotwórczych komórek macierzystych, specjalista laboratoryjnej immunologii medycznej
mgr Joanna Wojtczak
st. asystent
mgr Agata Balińska
asystent
mgr Aleksandra Dołęga
asystent
mgr Aleksandra Konieczna
asystent
mgr Michał Rudek
asystent
mgr Aleksandra Marciniak
asystent
mgr Anna Wasilewska
asystent
mgr Karolina Postek
asystent
mgr Mateusz Mrozowski
asystent
mgr Małgorzta Siembor
asystent
mgr Wiktoria Wypych
asystent
mgr Natasza Olszowska-Zaremba
asystent
mgr Weronika Zarychta-Wiśniewska
asystent
- ul. Banacha 1A, 02-097 Warszawa
- Centralny Szpital Kliniczny
- Piętro I Blok E
- Pokój asystencki
- 22 599 14 19
- Umówienie prób krzyżowych
- 22 599 14 12
- Kierownik dr n. med. Marcelina Grabowska
- 22 599 14 20
- Biuro ośrodka poszukująco – dobierającego dawców
- 22 599 14 19
- Laboratorium (asystenci)
-
22 599 14 11
599 14 12
599 14 13 - labimg@uckwum.pl